Bijboot

Zeilers in de Cariben (eigenlijk overal buiten Europa) liggen 99% van de tijd voor anker en dan is de dinghy (rubberboot) van groot belang. Dit in tegenstelling tot het varen in Nederland, waar de dinghy een veel mindere rol speelt en veel boten niet eens een dinghy hebben (of ergens diep in de bakskist).
Voor een cruisers is een dinghy wat een auto voor een landrot is. Ook wij willen onze boodschappen en onszelf droog aan boord krijgen. En naar de kant als het flink waait en er dus behoorlijke golven staan of als we wat verder weg liggen.

De bijboten die door zeilers uit Nederland worden meegenomen zijn meestal minder geschikt. Ook over de voorzieningen voor het opbergen tijdens de nacht en de overtocht wordt onvoldoende nagedacht.

Als eerste de belangrijkste aandachtspunten voor de aanschaf van een dinghy:

  • De keuze uit opblaasbaar of niet of een beetje van beide. Ja, een opblaasbare rubberboot is voor een zeiljacht toch de beste keuze. Een klein zeil sloepje bij een klassiek jacht is natuurlijk prachtig om te zien maar verdomd onhandig om de 4 personen die op bezoek komen van de wal op te halen. Neem dan ook nog maar een rubberboot mee. Bij die rubberboten is weer een onderverdeling te maken: een bodem met vlonders of latten (waardeloos want de nieuwe opblaasbodems zijn beter en duizend maal gebruikersvriendelijker), of een opblaasbodem (niet snel, niet wendbaar, oncomfortabel veel buiswater, maar wel weer zacht voor de (kinder) knieën of met een vaste bodem (RIB) welke van aluminium of polyester kan zijn.
  • De keuze voor het gebruikte materiaal van de rubberboot. De meeste in Nederland aangeboden rubberboten zijn prima voor gebruik in Holland, maar minder geschikt in de tropen. De advertenties vermelden geeneens van welk materiaal de dinghy gemaakt is en dan kun je gerust aannemen dat het PVC betreft. Alle Zodiac dinghies zijn van PVC. PVC valt uit elkaar na een paar maanden in de tropen! Dit proces begint met plakken; je billen plakken vast aan de drijver; de drijvers worden smerig en kunnen niet schoongemaakt worden, het lijkt wel of er lijm opzit. Dat is het PVC dat begint te desintegreren! Al snel komen de lekken (meestal op de naden en dus haast niet te plakken) en worden hoosvat en opblaaspomp meerdere keren per dag gehanteerd. Het enige juiste materiaal is hypalon, zoals gebruikt door Avon, Caribe en AB. 
  • De afmetingen worden natuurlijk bepaald door wat je aan boord mee kunt nemen. Dat is echter veel meer dan de meesten denken. Als je boot echt klein is, kun je toch een 3 meter lange RIB ondersteboven op het voordek kwijt. Onhandig? jazeker maar toch 100% de moeite waard en iedereen doet dit dan ook uiteindelijk. Nog belangrijker dan de lengte is de breedte tussen de drijvers en de diameter van de drijvers (min. 17inch, liefst 18inch).
  • Een Davits of een ander ophijssysteem is ideaal.
  • De buitenboordmotor is een probleem. Nieuw kun je voor vertrek alleen nog maar 4-takt versies kopen en dat is eigenlijk niet goed. Probeer anders een 2e hands tweetakt te kopen en koop eventueel later een mooie nieuwe 2-takt in de Cariben. Maar het milieu dan? Een 2-takt kan net zo schoon of zelfs schoner lopen dan een 4-takt. De nieuwste 2-takts vanaf 35 pk doen dat ook, maar zo groot gaan cruisers niet dus ja, die van ons gooien meer rommel uit de uitlaat dan de 4-takts. Echter, we blijven niet met afgewerkte olie zitten (er zijn echt geen inzamelplaatsen voor afgewerkte olie in de carieb) dus waar laat je die als je een 4-stroke hebt? En dan de storingen . . . 4-strokes gaan 10x zo vaak kapot dan 2-strokes (voor "kleine" outboards, bij grotere vermogens wordt dat andersom). Erg lastig als je met de kap eraf het eiland kleiner en kleiner ziet worden. En als je dan met die kapotte 4-takt bij de lokale reparateur aankomt staat die je in je gezicht uit te lachen bij het zien van het formaat van de motor. Hij repareert alleen 2-takt en heeft geeneens de onderdelen voor je motor. Als we dan de afmetingen en gewichten vergelijken is de keus voor 2-takt snel gemaakt.

Waar kom je uiteindelijk op uit? 90% van de cruisers die het willen betalen hebben een Caribe of AB dinghy met vaste bodem van 3 tot 3,5 meter lang met een 15pk Yamaha Enduro motor. De diameter van de drijvers is 17 inch of meer en de breedte van de vloer tussen de drijvers 60 cm of meer. De topsnelheid ligt dan zo rond de 20 knopen met twee man aan boord. De Yamaha Enduro vindt je niet bij de dealer in NL en zelfs op Internet is hij goed verstopt. Dit is echter een zwaardere uitvoering voor professioneel gebruik en bij elke dealer in de carieb op voorraad. Enduro's bestaan overigens niet in 4-takt uitvoering.
De cruisers die het niet willen (of kunnen) betalen varen in de dinghies die cruisers die het wel kunnen betalen verkochten toen ze hun AB/Yamaha setje kochten. Dat setje kost hier (Sint Maarten of Venezuela) trouwens de helft van wat het in NL zou kosten. De 10% die overblijft heeft een grotere dinghy met zwaardere motor of een vaste dinghy zoals een Boston Whaler met dikke motor.


Nog wat punten in het algemeen:

  • Hijs elke nacht de dinghy op om diefstal en aangroei tegen te gaan. Als je geen davits hebt doe je dat met een val en laat je boot tegen de zeereling hangen. Wel vastbinden voor als de wind opsteekt.
  • Zorg voor een ketting of staalkabel met goed (rvs) hangslot om diefstal tegen te gaan. Leg de dinghy altijd op slot, ook als hij 's-avonds wordt opgehesen.
  • Als je een PVC dinghy hebt en het daar mee moet doen, kun je een hoes voor over de drijvers (laten) maken van canvas zoals Sunbrella. Dit moet je doen voordat het PVC gaat plakken om UV bescherming te bieden. Zo'n hoes heeft meer voordelen zoals opbergvakken en je verbrandt je kont minder want de zon op PVC of Hypalon heeft loei hete drijvers als resultaat. Vandaar dat nogal wat hypalon dinghies dit ook hebben.
  • Een optie is om extra vinnen onderaan de staart te bevestigen. Nu ben ik tegen "onnodige troep" en zo dacht ik ook over dit soort vinnen. Tot ik het verschil merkte tussen dinghies met en zonder. Deze vinnen zijn van Davis (van de Windex windvaan) maar er zijn er meer.
  • Buitenboordmotoren zijn gevoelig voor water in de carburateur. Dit kan door regen, condens of vervuilde benzine in de carburateur komen en dan loopt/start deze steeds moeilijker. Een water/benzine filter (op de spiegel vast gemonteerd) is een goede preventie.
  • Zorg dat de volgende zaken altijd in de dinghy aanwezig zijn: grote zaklamp, reserve benzine en een ankertje. Gebruik een klein Danforth of Bruce ankertje met een stukje ketting en 20 meter dunne lijn. Een paraplu anker is snel kapot en houdt onvoldoende. Soms is het verplicht om ook een reddingsvest voor elke opvarende bij je te hebben.
  • Bij gebruik op open water: handmarifoon (en gsm als je die hebt) en reddingsvesten meenemen.
  • Als er een forse branding op het strand staat kun je de dinghy vlak voordat de brekers beginnen ankeren en zwemmend verder gaan. Als je de dinghy op het strand trekt altijd ankertje ingraven of je moet hem echt ver op het strand trekken, tot bij de palmbomen.
  • In gebieden met veel getij (Engeland, Frankrijk, maar zelf op Terschelling kan het ver lopen zijn) kan het handig zijn om aan de spiegel een paar wielen te monteren. Dan rij je eenvoudig het strand op en af. Deze zijn er in kruiwagenwielen formaat en klein bescheiden. Hangt af van het gewicht van de boot/motor combinatie.
  • Als golven/deining de dinghy tegen de steiger/kant laten oprijen gebruik je het ankertje om de dinghy vrij te houden.
  • Oefen het vanuit het water in de dinghy klimmen en breng voorzieningen (lijn met lus, kan al met de aanleglijn) aan als je dat niet lukt. Ook kun je vaak aan het staartstuk van de motor steun vinden. Het moet ook lukken zonder flippers! Snorkelen vanuit de dinghy is ideaal. Je kunt ankeren of als het stroomt de aanleglijn in een lus om de pols nemen zodat je al snorkelend samen met de dinghy over/langs het rif drijft.
  • Knoop de dinghy altijd met een paalsteek vast.
  • Laat bij een steiger de motor omlaag. Een omhoog gekantelde motor beschadigd de ernaast liggende dinghies (en je eigen schroef).
  • Een dinghy op zee achter de boot meeslepen is vragen om problemen. Als het toch gedaan wordt haal dan in ieder geval de motor eraf en zorg voor een goede sleeplijn. De meeste dinghies hebben GEEN sleepogen. Het enige sleeppunt voor een rubberboot is de spiegel! De rvs ringen die sommige dingies op de buitenzijdes bij de boeg hebben zijn geen sleepringen maar geleide ringen. Je neemt een lijn drie maal zo lang als de dinghy en bevestigt deze door de geleide ringen naar de spiegel waar je hem vastmaakt (desnoods een paar gaten boren, boven de waterlijn). Als je die geleideringen niet hebt kun je ze mogelijk door het oog in de boeg halen. Alle krachten worden zo op de spiegel van de dinghy overgebracht en dat is de enige plek die daarvoor ontworpen is.
  • Zorg voor een reserve schroef, dan heb je hem hopelijk nooit nodig en kun je de motor met nieuwe schroef verkopen.
  • De dinghy is ook onderdeel van de veiligheidsuitrusting. Je kunt er anderen mee van het rif duwen (niet proberen te slepen, altijd duwen) of als duwbootje van het moederschip fungeren als de hoofdmotor het niet doet. Leg de dinghy dan met voor-en achter-lijn langszij de boot. Boten met zwemplatform kunnen een ophangbeugel fabriceren zodat de outboard als nood-aandrijving direct aan het schip geschroefd kan worden. De Walrus (14 meter, 15 ton) heeft genoeg aan 4 pk als het moet. Wel op tijd in zijn achteruit.

naar boven

(last update: 11 juni 2009)